با ما همراه باشید

جشنواره‌های ایرانی و خارجی

نقد فیلم «کفرناحوم» (Capernaum) ساخته نادین لبکی

فیلم لبنانی «کفرناحوم» نامزد اسکار و گلدن گلوب و برنده جایزه ویژه جشنواره کن شد.

منتشر شده

در

به گزارش پایگاه فیلمز، کفرناحوم در انجیل به شهری در کرانه ی دریاچه ی جلیل و نزدیک زبولون گفته می‌شود که ازلحاظ تاریخِ زندگانی مسیح و مسیحیت اهمیت زیادی دارد زیرا عیسی آغاز خدمت و به اصطلاح بعثتش از هجرت به کفرناحوم شکل رسمی به خود گرفته است. درواقع کفرناحوم دروازه‌ی میانِ یهودا و یحیایِ تعمید دهنده است و آیینه ای تمام قد از سرزمینی که ما امروز آن را خاورمیانه می‌نامیم.

خاورمیانه! جایی که زایشگاهِ ادیان است و انگار که صلح بر او منع شده است. هزاران سال است که مردمان و پیروان درتلاشِ اثبات خود بر همسایه هستند و حیات را در کهکشان‌های دیگری جستجو می‌کنند.

ازاسم فیلم (کفرناحوم) می‌توان به راحتی وارد داستان و روایتِ نادین لبکی (کارگردان فیلم) شد و غوطه خورد در کوچه پس کوچه های بیروت که روایتِ این کهن مردمان را از زبان پسری یاغی و خلفِ خاورمیانه برای بیننده اش شرح می دهد.

درنقدهای متعدد و خلاصه‌ی فیلم آمده است که در مورد پسربچه ای است که از پدر و مادر خود به دلیل به دنیا آوردنش شکایت می کند اما این صرفا سطح ماجراست که اتفاقا سطحِ فوق العاده‌ای برای رسیدن به عمق می باشد.
فیلم درباره‌ی زندگانی و مصائب پسربچه‌ای به نام زین می باشد که در خانواده فقیر و به اصطلاح مرسوم زاغه نشین همراه با چندین و چند خواهر و برادرش زندگی می کند. او تنها لکه‌ی سفید و روشنایی بخش زندگی خود یعنی خواهرش (سحر) که تنها دوازده سال دارد را به دلیل ازدواج خواهرش و بعدتر مرگ ناگهانی بر اثر همبستر شدن زیاد در سن کودکی از دست می‌دهد و خود را آواره‌ی خیابان‌ها می‌کند و به دست تقدیر می‌سپرد.
او در ادامه با زن و مادری رنگین پوست آشنا می‌شود و در خانه‌ی آن‌ها سکنا می‌پذیرد و هنگامی که زن به دلیل مهاجرت غیر قانونی‌اش بازداشت می‌شود، به سرپرستی بچهی کوچکش درمی‌آید که بعد از مدتی در ازای رویای سفر به سوئد یا ترکیه آن را به دلالِ بهزیستی واگذار می‌کند و در انتها در بازگشت به خانه به دلیل سوء‌قصد به جان شوهر خواهرش برای انتقام بازداشت می شود و سر از زندان در می آورد.

با این شماتیک از کلیت روایت فیلم می‌توان به فحوای کلام و معانی مدنظر مولف و کارگردان فیلم بیشتر پی
برد. زین به نمایندگی از طرف تمام کودکان خاورمیانه که نماد فرقه‌ها، گرایش ها و شبه ادیان نوظهور خاورمیانه‌ای می‌باشد در دادگاه لب به اعتراض می‌گشاید و از پدید آمدن بی دلیل و صرفا از سر اعمال دنیوی، به دادگاه شکایت می‌برد. او می‌گوید برای چه ما به دنیا می آییم وقتی قرار است که تا لحظه‌ی مرگ‌مان زجر بکشیم و با ظلم و ظالم هر شب همبستر شویم؟ آیا یکی بس نیست؟ آیا در پس فرزند و فرقه‌ی ایدئولوژیک پس انداختن نباید پیش فرض و دلیلی باشد؟ این همه از من به چه درد شما، دنیا و پدید آورندگان‌مان می‌خورد هنگامی که حتی نمی‌توانند سرپناهی برایمان ایجاد کنند؟

دادگاه صالحه که می تواند سمبلِ جامعه‌ی مصلحِ جهانی و گلوبالیسمِ فرهنگی باشد به تماشای سرگذشت تماما سیاه زین می‌نشیند و او با بغض و کینه‌ای چند هزار ساله آن را شرح می‌دهد. شرح می‌دهد مردمانی که صبح را با دروغ و دورویی شروع می‌کنند و شباهنگام باشکمی نیمه سیر و پر شده از مال دیگری سر به بالین می گذارند.
نشان می‌دهد شهر و سرزمینی را که در تعفن غرق می‌باشد و کوچه‌هایش رنگین به ادرار سگان در حالی که محل بازی کودکان و رشد آنان است. سرگذشت مردمانی که نمی‌دانند برای چه زنده‌اند و آیا پشت این دیوار خود خواسته آیا سرزمین سبزی پیدا می‌شود تا بتوان چند دقیقه‌ای در آن نفس کشید و به هیچ فکر کرد؟

کفرناحوم همه‌ی این‌ها را به ما نشان می‌دهد. بهتر است بگوییم واقعیات پیرامون‌مان را‌ به ما یادآوری می کند. ما مردم خاورمیانه که با حسرت خلق شده‌ایم و با حسرت هم از دنیا خواهیم رفت. ما مردمی معنا زده که به دنبال تخت خوابی تهی از هرگونه مفهومی می‌گردیم تا بتوانیم برای چند ساعت راحت بخوابیم.

کفرناحوم را می‌توان شاهکاری از دل جهان سوم و تحجر دانست که مخاطبش را تا انتها به دنبال غم نامه‌ی خود می‌کشاند و با صداقت محض، درونِ چرکین خود را نمایان می‌سازد. می‌توان تنها نقطه ضعف کلیت فیلم را بازی کردن خود کارگردان فیلم، نادین لبکی دانست که نقش منجی را برای خود انتخاب کرده؛ انگار که تمام گره‌های داستان به دست خودش باز می‌شود که حرکتی به شدت جهان سومی است. البته این تفسیر شخصیِ نویسنده ی این نوشته است و در شاهکار پنداشتن این اثر هنری هیچ خللی ایجاد نمی کند. منبع: سینمافا

ادامه مطلب
تبلیغات
برای افزودن دیدگاه کلیک کنید

یک پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تبلیغات

حق انتشار برای پایگاه خبری‌تحلیلی "فیلمز" محفوظ می‌باشد. انتشار بدون ذکر منبع دارای پیگرد قانونی خواهد بود.